گرمازدگی در سفر

همه ما با اصطلاح گرمازدگی آشنا هستیم و احتمالا برای یک بار هم که شده در سفر یا در جای دیگری، گرما زده شده ایم. گرمازدگی می تواند به صورت خفیف یا شدید باشد که در صورتی که با گرمازدگی شدیدی مواجه باشید، بسیار خطرناک است. پس بهتر است مخصوصا در فصل تابستان اطلاعات کاملی در مورد گرمازدگی در سفر داشته باشید، اینکه چه علائمی دارد و برای رفع آن چه کاری باید انجام دهیم. در ادامه این متن به شما اطلاعات کافی را در این مورد خواهد داد؛ با ما همراه باشید.

گرمازدگی به گروهی از شرایط مرتبط با دما اشاره می کند که با درجه حرارت غیر طبیعی بدن شناخته می شود. این وضعیت زمانی رخ می دهد که سیستم تنظیم حرارت بدن توسط عوامل خارجی دچار اختلال شده و باعث افزایش دمای داخلی فرد می شود. گرمازدگی جدا از شرایطی است که بیماری های داخلی بدن مانند عفونت، مشکلات مربوط به تنظیم گرمای بدن، واکنش‌های نامطلوب یا مصرف بیش از حد دارو، باعث افزایش دمای بدن می شوند. دمای نرمال بدن انسان در طول روز باید بین ۳۵٫۵ تا ۳۷٫۵ درجه سانتی گراد باشد. در مقابل، آن هایی که دچار گرمازدگی در سفر یا جای دیگری شده اند، دمای بدنشان تا ۳۸ درجه سانتی گراد یا بالاتر می رسد.

حقایقی مربوط به گرمازدگی

  • دمای بدن بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد به عنوان گرمازدگی شدید تعریف شده است.
  • خستگی گرمایی (Heat exhaustion) یکی از مراحل جدی تر گرمازدگی است.
  • هر فعالیتی که شامل ورزش در محیط گرم و مرطوب شود، خطر ابتلا به گرمازدگی را افزایش می دهد (مثلا گرمازدگی در سفر در مقاصد گرم تری که با فعالیت هایی مانند طبیعت گردی همراه است، بیشتر خواهد شد).

علائم چیست؟

گرمازدگی یک گروه از شرایط است که بدن خیلی گرم می شود و نمی تواند دمای خودو را تنظیم کند.

علائم گرمازدگی بستگی به مرحله آن و یا اینکه چقدر بدن از حد نرمال بیشتر گرم شده است، دارد. علائم گرمازدگی ممکن است به سرعت از بین روند یا ساعت ها و روزها ادامه یابد. زمانی که شما گرمازده می شوید، خود بدن تلاش می کند تا با استفاده از روش هایی مانند عرق کردن خود را خنک کند؛ عرق با خود آب و نمک های مهم به نام الکترولیت ها که باعث کم آبی بدن می شوند را به بیرون بدن هدایت می کند. کم آبی خفیف تمایل به ایجاد علائم جزئی مانند سردرد و گرفتگی عضلانی دارد.

با این حال، گرمازدگی شدید می تواند بدن را از امکان خنک کردن خودش عاجز کند. به این ترتیب چه دچار گرمازدگی در سفر شده باشید و چه حتی در مسیر رفتن به کارتان دچار این اختلال شدید شده باشید، بدون درمان، گرمازدگی شدید بدن شما را به دمای خطرناکی می رساند که اختلالات شدیدی در ادامه دارند.

انواع گرمازدگی و علائم آن ها

فرسودگی و گرفتگی عضلانی در اثر گرمازدگی | Heat fatigue and cramps

مراحل این نوع گرمازدگی عبارتند از:

  • تعرق مفرط
  • خستگی
  • قرمز شدن پوست
  • گرفتگی عضلانی، اسپاسم و درد
  • سردرد یا سرگیجه خفیف
  • حالت تهوع

خستگی مفرط ناشی از گرما | Heat exhaustion

این نوع گرمازدگی را اگر به حال خود رها کنید ممکن است به سکته گرمایی (heat stroke) منجر شود که شرایط بسیار خطرناکی برای بدن است. علائم آن عبارتند از:

  • پوست سرد، رنگ پریده و مرطوب
  • عرق بسیار شدید
  • ضربان سریع اما ضعیف قلب
  • تهوع، استفراغ و اسهال
  • سردرد
  • گرفتگی عضلات
  • خستگی
  • ضعف
  • تشنگی شدید
  • سرگیجه
  • دشواری توجه یا تمرکز
  • تورم خفیف پا، مچ پا یا انگشتان دست
  • غش کردن به طور موقت یا از دست دادن هوشیاری

سکته گرمایی یا غش در اثر گرما | Heat stroke

سکته گرمایی بدون درمان، می تواند به عوارض خطرناکی به خصوص در کودکان، کسانی که سیستم ایمنی بدن آنها به خطر افتاده است و افراد بالای ۶۵ سال منتهی شود. گرمازدگی در سفر نیز بیشتر احتمال دارد باعث عوارض در افراد مبتلا به بیماری های قلب و فشار خون است. در این نوع گرمازدگی، دمای بدن بیش از بسته به درجه حرارت طبیعی بدن فرد بین ۳۹٫۴ تا ۴۰ خواهد شد. دما و بسیاری از علائم اولیه تقریبا شبیه فرسودگی و گرفتگی گرمایی است.

عوارض سکته گرمایی شدید عبارتند از:

  • تشنج
  • نارسایی ارگان ها
  • کوما
  • مرگ

علائم سکته گرمایی عبارتند از:

  • ضربان سریع، قوی یا بسیار ضعیف
  • تنفس سریع و عمیق
  • کاهش تعریق
  • پوست داغ، قرمز، مرطوب یا خشک
  • حالت تهوع
  • سردرد
  • سرگیجه
  • سردرگمی
  • اختلال موقعیت یابی
  • تاری دید
  • تحریک پذیری و یا تغییرات خلقی
  • عدم هماهنگی
  • غش کردن یا از دست دادن هوشیاری

درمان گرمازدگی

  • برای افرادی که دارای گرمازدگی خفیف تا متوسط هستند خنک کردن با یک لویان آب سرد و یا استفاده از یک پنکه برای خنک کردن پوست مفید خواهد بود.
  • فرد گرمازده باید بلافاصله آنچه را که انجام می دهند متوقف کند و به محل سرد و سایه داری که هوا به صورت خوبی جریان دارد برود.
  • اگر علائم ناشی از گرمازدگی بیش از یک ساعت پس از اینکه در یک مکان خنک قرار گرفت ادامه یابد، باید به پزشک مراجعه کند.
  • درمان های پزشکی نیز باید برای علائم عمومی که در عرض ۳۰ دقیقه از استراحت و مراقبت بهبود نمی یابند، مورد بررسی قرار گیرد.

نکات دیگری برای گرمازدگی های خفیف تا متوسط

  • خوردن آب سرد
  • در آوردن لباس های اضافی
  • دراز کشیدن و استراحت کردن
  • حمام یا دوش سرد گرفتن
  • قرار دادن یک پارچه خنک و مرطوب روی پیشانی
  • قرار دادن مچ دست زیر آب سرد به مدت ۶۰ ثانیه
  • انجام ندادن فعالیت تا زمانی که علائم از بین نرفته است
  • قرار دادن یخ زیر بازوها و کشاله ران
  • قرارگیری جلوی پنکه برای خنک شدن

اگر پس از انجام این کارها گرمازدگی در سفر یا خانه‌تان از بین نرفت، حتما باید با اورژانس تماس بگیرید و یا در صورت توان به درمانگاه نزدیک بروید.

دستورالعمل هایی برای درمان سکته گرمایی عبارتند از:

  • رفتن به یک منطقه خنک، سایه دار و با جریان باد، پنکه یا کولر
  • دراز کشیدن
  • در آوردن لباس های اضافی
  • تماس با اورژانس
  • در گرمازدگی های شدید نباید تا زمانی که به طور کامل فرد هشیار نشده، چیزی بنوشد یا بخورد
  • گرفتن دوش یا حمام خنک
  • قرار دادن پارچه خنک و مرطوب روی پوست

جلوگیری از گرمازدگی در سفر

  • اگر بدنتان به فعالیت های شدید در هوای گرم عادت ندارد، ورزش کردن و یا پیاده روی را در زمان های گرم روز فراموش کنید.
  • در هوای گرم بدن به سرعت آب از دست می دهد، پس حتی اگر تشنه هم نیستید باید مرتب آب بنوشید.
  • بهتر است در هوای گرم، خوراکی و غذاهای پرچرب را فراموش کرده و به جای آن ها از سبزیجات و میوه ها تازه استفاده کنید.
  • همراه خود لیموترش داشته باشید و هنگام غذا خوردن آن را میل کنید. همچنین می توانید چند قطره لیمو ترش در لیوان آب خود بریزید.
  • لباس ها نیز نقش مهمی در گرمازدگی در سفر دارند. سعی کنید لباس های نخی را جایگزین لباس های پلاستیکی کنید.
  • اگر در معرض آفتاب شدید قرار دارید، کلاه، عینک و ضد آفتاب را همیشه با خود داشته باشید.
  • می توانید یک هدبند یا دستمال سر مرطوب به همراه داشته باشید و با قرار دادن آن روی سرتان دمای بدن را تا حدی کنترل کنید.
  • برای پیشگیری از گرمازدگی در سفر بهتر است به جای چای و قهوه که کافئین زیادی دارند، آب‌میوه یا دیگر مایعات خنک بنوشید.